CZStaré mapy Jizerských hor

Staré mapy patří ke kulturnímu bohatství každého národa. Vzhlížíme k nim s respektem, který v nás budí jejich stáří, předpokládaná finanční hodnota, především ale díky tajemství jejich vzniku, účelu a obsahu, který byl nezřídka zapomenut. Stejně jako každá kniha, výtvarné či architektonické dílo, i mapa nabízí svým čtenářům a uživatelům možnosti odkrývat příběhy uváděné někdy v náznacích či zcela přímočaře. Pozornému a poučenému čtenáři starých map se nabízí bohaté množství informací o geografii, vazbách a vztazích, významech a hodnotách prvků krajiny v podobě, v jaké ji již nepoznáváme.

PLStare mapy Gór Izerskich

Dawne mapy należą do bogactwa kulturowego narodów i regionów. Podchodzimy do nich z szacunkiem, który w nas budzi ich wiek, przypuszczalna wartość materialna, ale przede wszystkim tajemnice ich powstania, przeznaczenia i treści, o których nieraz całkiwm lub częściowo zapomniano. Podobnie jak każda księga, dzieło artystyczne czy architektoniczne, także mapa pozwala użytkownikom odkrywać historie przedstawione w jej treści. Uważny i znający historię czytelnik dawnych map może znaleźć na nich bogaty zasób informacji o geografii, związkach i relacjach, znaczeniu i wartości elementów krajobrazu w jego dawnej postaci, której dziś niejednokrotnie nie da się już zobaczyć.

Nepřehlédněte | Nie przeocz

Datování starých map | Datowanie dawnych map

CZAbychom mohli starou mapu použít ke studiu historie, krajiny či obyvatel v ní žijících, je nutné vědět, jak stará vlastně je. Možná vás překvapí, že mnoho starých map tuto informaci postrádá a jejich další využití je tak ztíženo. Rok vzniku mapy můžeme získat například analýzou jejího obsahu.

PLAby użyć dawnej mapy jako źródła historycznego, dobrze jest wiedzieć, z którego roku (choćby w przybliżeniu) ona pochodzi. Może się to wydać zaskakujące, ale na wielu dawnych mapach nie ma tej informacji, więc jej wykorzystanie jest nieco utrudnione. Datę powstania mapy można często określić, analizując jej treść.

Staré mapy v digitálním prostředí | Dawne mapy w środowisku cyfrowym

CZModerní nástroje a techniky nám umožňují staré mapy vzít, převést je do digitální podoby a pomocí počítačů a specializovaných nástrojů je dále studovat. Takovým nástrojem jsou geografické informační systémy (GIS), pomocí kterých můžeme staré mapy přeložit nad současnou mapu či letecký snímek a studovat, k jakým změnám v území došlo.
CZNowoczesne urządzenia i techniki umożliwiają przeniesienie map do postaci cyfrowej i dalsze badanie ich za pomocą komputerów i specjalistycznych programów. Wykorzystuje się w tym celu systemy informacji geograficznej (GIS), za pomocą których można dawne mapy nałożyć na współczesną mapę lub zdjęcie lotnicze i badać, gdzie doszło do zmian.

Co hledat na staré mapě? | Co można wyczytać ze starej mapy?

CZOrientace v mapě není vždy lehká. Snaha zobrazit co možná nejvíce informací může vést až k tomu, že je mapa pro čtenáře nepřehledná. V této aplikaci jsme se pokusili vybrat několik příkladů toho, co z jedné konkrétní mapy můžete vyčíst.

CZOrientacja na mapie nie zawsze jest prosta. Chęć przekazania jak największej ilości informacji może prowadzić do tego, że mapa staje się dla czytelnika nieprzejrzysta. W niniejszej aplikacji staraliśmy się wybrać kilka przykładów tego, co można wyczytać z jednej konkretnej mapy.

Mapy Josefa Matouschka

CZDnes, v době satelitní navigace a chytrých telefonů, máme k dispozici turistické mapy, dostupné na pár klepnutí prstem do dotykové obrazovky. Málokdo si už ale uvědomí, že tomu tak nebylo vždy a sehnat podrobnou mapu byl často nadlidský úkol. V Jizerských horách stál na přelomu 19. a 20. století za rozvojem turistiky Německý horský spolek pro Ještědské a Jizerské hory. Pro něj vytvářel turistické mapy milovník hor, Josef Matouschek (1867–1945). Pojďme si, alespoň některé, společně přiblížit.

CZDziś, w czasach nawigacji satelitarnej i smartfonów, dysponujemy mapami turystycznymi, dostępnymi po kilku kliknięciach palcem w ekran dotykowy. Niewielu z nas uświadamia sobie jednak, że nie zawsze tak było i że zdobycie szczegółowej mapy graniczyło często z zadaniem ponad ludzkie siły. Rozwój turystyki w Górach Izerskich na przełomie XIX i XX wieku zawdzięczamy Niemieckiemu Towarzystwu Górskiemu Gór Jeszczedzkich i Izerskich. Twórcą map turystycznych tego obszaru był miłośnik gór, Josef Matouschek (1867–1945). Przyjrzyjmy się uważniej niektórym z nich.

Mapy Josefa Matouschka

CZDnes, v době satelitní navigace a chytrých telefonů, máme k dispozici turistické mapy, dostupné na pár klepnutí prstem do dotykové obrazovky. Málokdo si už ale uvědomí, že tomu tak nebylo vždy a sehnat podrobnou mapu byl často nadlidský úkol. V Jizerských horách stál na přelomu 19. a 20. století za rozvojem turistiky Německý horský spolek pro Ještědské a Jizerské hory. Pro něj vytvářel turistické mapy milovník hor, Josef Matouschek (1867–1945). Pojďme si, alespoň některé, společně přiblížit.

CZDziś, w czasach nawigacji satelitarnej i smartfonów, dysponujemy mapami turystycznymi, dostępnymi po kilku kliknięciach palcem w ekran dotykowy. Niewielu z nas uświadamia sobie jednak, że nie zawsze tak było i że zdobycie szczegółowej mapy graniczyło często z zadaniem ponad ludzkie siły. Rozwój turystyki w Górach Izerskich na przełomie XIX i XX wieku zawdzięczamy Niemieckiemu Towarzystwu Górskiemu Gór Jeszczedzkich i Izerskich. Twórcą map turystycznych tego obszaru był miłośnik gór, Josef Matouschek (1867–1945). Przyjrzyjmy się uważniej niektórym z nich.

Karte des Riesen-Iser und Jeschkengebirges, M. Leipelt, 1912, 1 : 150 000

Samuel Globic: nejstarší mapa Jizerských hor | Najstarsza mapa Gór Izerskich

CZJednu z nejstarších podob Jizerských hor nám zprostředkoval novověký geodet a kartograf Samuel Globic z Bučiny (1618—1693). Pro hrabata z Gallasu vytvořil originální mapu panství v roce 1660. Prohlédněte si netradiční aplikaci moderních metod webové kartografie a GIS pro přehledné znázornění obsahu této vzácné staré mapy v kontextu aktuální moderní topografické mapy.

CZJeden z najstarszych kartograficznych obrazów Gór Izerskich pozostawił nam nowożytny geodeta i kartograf Samuel Globic z Bučiny (1618—1693). Dla hrabiego von Gallas stworzył on oryginalną mapę jego posiadłości w granicach z 1660 r. Rzuć okiem na niezwykłe zastosowanie nowoczesnej kartografii internetowej i metod GIS używanych do wyraźnego zilustrowania zawartości tej rzadkiej starej mapy w kontekście współczesnej mapy topograficznej.

S podporou

Vedoucí partner | Partner wiodący

Partner projektu | Partner projektu

Mediální partner

Odborný partner

Staré mapy Liberecka a Jizerských hor jako součást přeshraničního kulturního bohatství 
Stare mapy Liberca i Gór Izerskich w ramach transgranicznejgo bogactwa kulturowego
Projekt Programu Interreg V-A Česká republika-Polsko | Projekt Programu Iterreg V-A Republika Czeska-Polska
Registrační číslo projektu/Numer rejestracyjny projektu CZ.11.2.45/0.0/0.0/16_012/0000567